Lex Forte - Adwokat Rozwodowy Warszawa

O co chodziło w sprawie?

Pani Z.N. i Pan S.N. byli małżeństwem. Po śmierci męża, Pani Z.N. wniosła do sądu o podział majątku wspólnego oraz dział spadku. Problem pojawił się, gdy okazało się, że w czasie małżeństwa poczynili znaczne nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty męża (np. remont odziedziczonego mieszkania) oraz z majątku osobistego żony na majątek wspólny (np. spłata wspólnego kredytu z pieniędzy po sprzedaży osobistej nieruchomości).

Kluczowe ustalenie SN III CZ 209/25

"Podział majątku wspólnego i dział spadku mogą być przeprowadzone jednocześnie, ale wymagają szczególnej staranności w ustaleniu i rozliczeniu nakładów z majątku wspólnego na osobisty oraz odwrotnie."

Czym są nakłady i dlaczego są ważne?

Nakłady to wydatki poczynione na nieruchomość lub inny majątek, które zwiększają jego wartość. W kontekście rozwodu i dziedziczenia, rozróżniamy:

1. Nakłady z majątku wspólnego na majątek osobisty

Przykład: Żona odziedziczyła mieszkanie (majątek osobisty). W czasie małżeństwa wyremontowali je za 200 000 zł z majątku wspólnego.

✅ Rozliczenie: Przy podziale majątku mąż ma prawo do zwrotu połowy nakładów (100 000 zł)

2. Nakłady z majątku osobistego na majątek wspólny

Przykład: Mąż spłacił kredyt na wspólne mieszkanie (500 000 zł) z pieniędzy po sprzedaży swojego osobistego mieszkania.

✅ Rozliczenie: Przy podziale majątku mąż ma prawo do zwrotu 500 000 zł + ewentualnie więcej niż 50% mieszkania

3. Budowa na działce osobistej za wspólne pieniądze

Przykład: Małżonkowie wybudowali dom za 800 000 zł z majątku wspólnego na działce należącej do męża (majątek osobisty).

✅ Rozliczenie: Żona ma prawo do zwrotu połowy nakładów (400 000 zł) lub współwłasności domu

Co musi ustalić sąd?

Sąd Najwyższy wskazał, że przy podziale majątku i dziale spadku sąd MUSI dokładnie ustalić:

1.Wartość nakładów z majątku wspólnego na majątek osobisty każdego z małżonków
2.Wartość nakładów z majątku osobistego na majątek wspólny
3.Wzrost wartości majątku w wyniku nakładów (wycena przed i po)
4.Sposób rozliczenia nakładów przy podziale (zwrot pieniędzy vs. zwiększenie udziału)

Najczęstszy błąd

Sądy często pomijają dokładne ustalenie nakładów, co prowadzi do niesprawiedliwego podziału majątku. Sąd Najwyższy uchylił zaskarżone postanowienie właśnie z tego powodu.

Praktyczne wskazówki

DOKUMENTUJ WSZYSTKO

✓

Faktury za remonty i materiały budowlane - zachowuj wszystkie faktury, rachunki, umowy z wykonawcami

✓

Przelewy na kredyt/budowę/remont - wyciągi bankowe są kluczowym dowodem

✓

Akty notarialne - darowizny, spadki, umowy kupna-sprzedaży (określają co jest majątkiem osobistym)

✓

Wyceny nieruchomości - przed i po nakładach (udowadniają wzrost wartości)

Najczęstsze pytania (FAQ)

Czy mogę jednocześnie przeprowadzić podział majątku i dział spadku?

Tak, ale to skomplikowane i wymaga szczególnej staranności. Lepiej skorzystać z pomocy adwokata specjalizującego się w sprawach majątkowych.

Co jeśli nie mam faktur za remont sprzed 10 lat?

Możesz próbować udowodnić nakłady świadkami (wykonawcy, sąsiedzi) lub zdjęciami (przed i po remoncie). Możesz też zlecić wycenę rzeczoznawcy, który oszacuje wartość nakładów na podstawie stanu nieruchomości.

Czy darowizna od rodziców to majątek wspólny czy osobisty?

Majątek osobisty (art. 33 k.r.o.). Jeśli rodzice podarowali Ci mieszkanie, to jest Twoje (nie wspólne). Ale jeśli wyremontowaliście je za wspólne pieniądze, partner ma prawo do zwrotu połowy nakładów.

Ile kosztuje proces o podział majątku z rozliczeniem nakładów?

Opłata sądowa: 1000 zł (podział majątku) + 300 zł (dział spadku). Koszty adwokata: 5 000 - 20 000 zł (zależnie od wartości majątku i skomplikowania sprawy). Wycena rzeczoznawcy: 1 500 - 3 000 zł.

Podział majątku i dział spadku – jak rozliczyć nakłady? Postanowienie SN III CZ 209/25